शोधा
भारत बातम्या करिअर बिझनेस फायनन्स कायदे समाज ई-बुक्स विशेष संपादकीय
भारत बातम्या करिअर बिझनेस फायनन्स कायदे समाज ई-बुक्स विशेष संपादकीय
प्रसिद्ध भारत

कायदे व RTI शब्दकोश

कायदे, संविधान आणि सामाजिक संरचनांशी संबंधित महत्त्वाच्या संकल्पनांचे संदर्भयुक्त स्पष्टीकरण

Expression

विचार, भावना किंवा मत शब्द, लेखन किंवा कृतीद्वारे व्यक्त करण्याची क्रिया. लोकशाही व्यवस्थेत संरक्षित मूलभूत अधिकाराशी संबंधित संकल्पना.

अधिक वाचा →
Establishment

व्यवसाय, उद्योग किंवा संस्थात्मक कार्यासाठी स्थापन केलेली कायदेशीर घटक-रचना. कामगार, सेवा किंवा उत्पादनाशी संबंधित नोंदणीकृत संस्था.

अधिक वाचा →
Efiling

शासकीय किंवा न्यायालयीन कागदपत्रे ऑनलाइन पद्धतीने सादर करण्याची डिजिटल व्यवस्था. प्रक्रिया पारदर्शक, जलद आणि कागदविरहित करण्यासाठी विकसित प्रणाली.

अधिक वाचा →
Accountability

कृती, निर्णय किंवा कार्यप्रणालीबाबत जबाबदारी स्वीकारण्याची वैधानिक व नैतिक बांधिलकी. सत्ताधारी किंवा अधिकाऱ्यांनी आपल्या कृतींसाठी स्पष्टीकरण देण्याची सक्ती.

अधिक वाचा →
Consumer

वस्तू किंवा सेवांचा अंतिम वापर करणारी व्यक्ती. खरेदी व्यवहारात संरक्षण व अधिकार प्राप्त असलेला घटक.

अधिक वाचा →
उल्लंघन
कायदे
Violation

कायद्याने, नियमाने किंवा कराराने ठरविलेल्या अटींचे भंग करणे. वैधानिक मर्यादा किंवा अधिकारांचे अतिक्रमण.

अधिक वाचा →
औपचारिक
कायदे
Formal

नियम, प्रोटोकॉल किंवा अधिकृत प्रक्रियेच्या चौकटीत पार पडणारे. अनौपचारिकतेऐवजी संस्थात्मक मान्यता प्राप्त स्वरूपातील.

अधिक वाचा →
Analytical

तथ्य, पुरावे आणि तर्क यांच्या आधारे सूक्ष्म परीक्षण करणारी प्रवृत्ती. आकलनाआधी चिकित्सक दृष्टीकोनातून विचार करणारी भूमिका.

अधिक वाचा →
थकीत
कायदे
Outstanding

नियत वेळेत अदा न झालेली रक्कम, देयक किंवा कर्तव्य. कायद्याने किंवा करारानुसार बाकी राहिलेली जबाबदारी.

अधिक वाचा →
Innovative

नवीन कल्पना, पद्धती किंवा उपाय विकसित करणारा. परंपरागत चौकटीपलीकडे जाऊन परिवर्तन घडवणारी प्रवृत्ती.

अधिक वाचा →
Employer

कामगार किंवा कर्मचारी नियुक्त करणारी व्यक्ती, संस्था किंवा कंपनी. वेतन, सेवा अटी आणि कामाच्या अटींसाठी जबाबदार घटक.

अधिक वाचा →
निवारण
कायदा
Redressal / Resolution

समस्या, तक्रार किंवा अन्याय दूर करण्याची प्रक्रिया किंवा उपाय.

अधिक वाचा →
Procedural

निर्धारित पद्धत, नियम किंवा औपचारिक टप्प्यांशी संबंधित असलेला. कायद्याच्या अंमलबजावणीत अनुसरल्या जाणाऱ्या प्रक्रियेवर आधारित.

अधिक वाचा →
Prohibition

कायद्याने किंवा अधिकृत आदेशाने एखादी कृती रोखणे किंवा बंदी घालणे. सार्वजनिक हित, सुव्यवस्था किंवा सुरक्षेसाठी लागू केलेली वैधानिक मर्यादा.

अधिक वाचा →
Preventive

हानी, गुन्हा किंवा अनिष्ट परिणाम टाळण्यासाठी आधीच घेतलेली उपाययोजना. कायद्यांत संभाव्य धोका रोखण्यासाठी वापरली जाणारी कार्यपद्धती.

अधिक वाचा →
Established

कायद्याने, परंपरेने किंवा मान्य प्रक्रियेने अधिकृतपणे मान्यता प्राप्त झालेले. दीर्घकालीन वापर, निर्णय किंवा परंपरेद्वारे दृढ झालेले स्वरूप.

अधिक वाचा →
Authority

कायद्याद्वारे अधिकार व कार्यक्षेत्र प्रदान केलेली संस्था किंवा अधिकारी. निर्णय, नियंत्रण किंवा अंमलबजावणी करण्याचे वैधानिक सामर्थ्य असलेला घटक.

अधिक वाचा →
Jurisprudence

कायद्याच्या तत्त्वांचा, सिद्धांतांचा आणि तात्त्विक आधारांचा अभ्यास करणारे शास्त्र. न्याय, अधिकार आणि कर्तव्य यांचे सैद्धांतिक विश्लेषण करणारी शाखा.

अधिक वाचा →
Protected

कायद्याच्या अधीन अधिकृतपणे संरक्षित किंवा सुरक्षित घोषित केलेली स्थिती. विशिष्ट अधिकार, संपत्ती किंवा व्यक्तीला वैधानिक संरक्षण प्राप्त असलेली अवस्था.

अधिक वाचा →
Legal Recognition

कायद्याने दिलेली अधिकृत मान्यता किंवा मान्यताप्राप्त दर्जा.

अधिक वाचा →
Analysis

एखाद्या विषयाचा सखोल अभ्यास करून त्यातील घटक आणि परिणामांचा तर्कसंगत विचार करण्याची प्रक्रिया.

अधिक वाचा →
वैधानिक
संविधान
Statutory / Legal

कायद्याने निश्चित केलेले किंवा कायद्याच्या अधीन असलेले.

अधिक वाचा →
सक्षमीकरण
सामाजिक न्याय
Empowerment

व्यक्ती किंवा समूहाला अधिकार, संसाधने आणि निर्णयक्षमता प्रदान करण्याची प्रक्रिया.

अधिक वाचा →
संतुलित
कायदे
Balanced

विरोधी घटक, हितसंबंध किंवा तत्त्वांमध्ये समतोल राखणारी अवस्था. अतिरेक टाळून न्याय्य आणि समन्वयात्मक दृष्टिकोन स्वीकारणारे स्वरूप.

अधिक वाचा →
संवैधानिक
संविधान
Constitutional

संविधानाशी संबंधित किंवा संविधानावर आधारित.

अधिक वाचा →
संस्थात्मक
संविधान
Institutional

एखाद्या संस्था, संघटना किंवा अधिकृत रचनेशी संबंधित असलेले.

अधिक वाचा →
Intervention

एखाद्या प्रक्रिया, निर्णय किंवा कार्यात बाह्य स्वरूपाचा हस्तक्षेप करणे. कायद्याच्या चौकटीत तृतीय पक्षाने किंवा प्राधिकरणाने केलेली मध्यस्थी.

अधिक वाचा →