शोधा
भारत बातम्या करिअर बिझनेस फायनन्स कायदे समाज ई-बुक्स विशेष संपादकीय
भारत बातम्या करिअर बिझनेस फायनन्स कायदे समाज ई-बुक्स विशेष संपादकीय
प्रसिद्ध भारत

ऑनलाईन RTI अर्ज प्रक्रिया

धडा 10 / 25

माहिती अधिकार कायदा, 2005 अंतर्गत नागरिकांना ऑनलाइन पद्धतीनेही माहिती मागविण्याची सुविधा उपलब्ध आहे. विशेषतः केंद्र शासन आणि अनेक राज्य शासनांनी अधिकृत RTI पोर्टल उपलब्ध करून दिले आहेत.

ऑनलाईन प्रक्रिया वेळ वाचवते, पोस्टाचा खर्च टाळते आणि अर्जाची डिजिटल नोंद ठेवते. या प्रकरणात आपण ऑनलाईन RTI अर्ज करण्याची संपूर्ण प्रक्रिया टप्प्याटप्प्याने समजून घेणार आहोत.

पायरी 1 : अधिकृत RTI पोर्टलला भेट द्या

केंद्र शासनासाठी अधिकृत RTI ऑनलाइन पोर्टल उपलब्ध आहे. संबंधित राज्य शासनासाठी स्वतंत्र पोर्टल असू शकते.

अर्ज करण्यापूर्वी योग्य मंत्रालय किंवा विभाग निवडणे आवश्यक आहे.

पायरी 2 : "Submit Request" किंवा अर्ज पर्याय निवडा

पोर्टलवर "Submit Request" किंवा तत्सम पर्याय निवडून अर्ज प्रक्रिया सुरू करा.

  • मंत्रालय / विभाग निवडा
  • अर्जदाराची वैयक्तिक माहिती भरा
  • पत्ता व संपर्क तपशील नमूद करा

पायरी 3 : माहितीचे तपशील भरा

अर्जामध्ये माहिती स्पष्ट, मुद्देसूद आणि संक्षिप्त स्वरूपात नमूद करा.

प्रश्न विचारू नका. उपलब्ध नोंदी व कागदपत्रांची माहिती मागा.

शब्दमर्यादा असल्यास आवश्यक मुद्दे क्रमांकानुसार लिहा.

पायरी 4 : शुल्क भरणे

सामान्यतः ₹10 अर्ज शुल्क ऑनलाइन भरावे लागते.
  • डेबिट कार्ड
  • क्रेडिट कार्ड
  • नेट बँकिंग
  • UPI (उपलब्ध असल्यास)

पेमेंट पूर्ण झाल्यानंतर पावती (Receipt) डाउनलोड करून जतन करा.

पायरी 5 : अर्ज सबमिट करा

सर्व माहिती तपासल्यानंतर अर्ज सबमिट करा.

अर्ज सबमिट झाल्यानंतर एक नोंद क्रमांक (Registration Number) मिळतो.

हा क्रमांक भविष्यात अर्जाची स्थिती तपासण्यासाठी आवश्यक असतो.

अर्जाची स्थिती कशी तपासावी?

पोर्टलवरील "View Status" पर्यायाद्वारे अर्ज क्रमांक टाकून स्थिती तपासता येते.

  • माहिती पाठवली आहे
  • अतिरिक्त शुल्क आवश्यक
  • अर्ज दुसऱ्या विभागाकडे वर्ग

उत्तर मिळण्याची वेळमर्यादा

  • सामान्य प्रकरण – 30 दिवस
  • जीवन व स्वातंत्र्याशी संबंधित प्रकरण – 48 तास
  • वर्ग (Transfer) केल्यास – 35 दिवस

ऑनलाईन RTI चे फायदे

  • वेळ वाचतो
  • डिजिटल नोंद सुरक्षित राहते
  • अर्जाची स्थिती सहज तपासता येते
  • पोस्ट खर्च टाळता येतो

समग्र आकलन

ऑनलाईन RTI प्रक्रिया सोपी, वेगवान आणि पारदर्शक आहे. योग्य विभाग निवडणे, माहिती स्पष्टपणे नमूद करणे आणि शुल्क वेळेवर भरणे ही यशस्वी अर्जाची मुख्य तत्वे आहेत.

डिजिटल प्रक्रिया + स्पष्ट माहिती = प्रभावी RTI अर्ज
अभ्यासक्रमातील धडे