धडा 12 / 25
माहिती अधिकार कायदा, 2005 अंतर्गत अर्ज केल्यानंतर जर निश्चित कालावधीत माहिती मिळाली नाही, अपूर्ण माहिती मिळाली किंवा चुकीच्या कारणावरून नकार देण्यात आला, तर नागरिकाला पुढील कायदेशीर उपाय उपलब्ध आहेत.
या प्रकरणात आपण माहिती न मिळाल्यास कोणती पावले उचलावीत, अपील प्रक्रिया कशी सुरू करावी आणि कोणत्या अधिकारांचा वापर करता येतो हे पाहणार आहोत.
अशा परिस्थितीत अर्जदाराला प्रथम अपील करण्याचा अधिकार मिळतो.
माहिती न मिळाल्यास किंवा अपूर्ण/असमाधानकारक माहिती मिळाल्यास अर्जदाराने संबंधित विभागाच्या प्रथम अपीलीय प्राधिकाऱ्याकडे (First Appellate Authority - FAA) अपील करावे.
प्रथम अपीलमध्ये समाधानकारक निर्णय न मिळाल्यास राज्य माहिती आयोग किंवा केंद्रीय माहिती आयोगाकडे द्वितीय अपील दाखल करता येते.
काही परिस्थितीत थेट माहिती आयोगाकडे तक्रार दाखल करता येते.
तसेच संबंधित अधिकाऱ्यावर शिस्तभंग कारवाईची शिफारस केली जाऊ शकते.
माहिती न मिळाल्यास कायदा नागरिकांच्या बाजूने ठाम उभा आहे. अपील आणि तक्रार यांसारख्या उपायांमुळे प्रशासनाला उत्तरदायी ठेवता येते.