शोधा
भारत बातम्या करिअर बिझनेस फायनन्स कायदे समाज ई-बुक्स विशेष संपादकीय
भारत बातम्या करिअर बिझनेस फायनन्स कायदे समाज ई-बुक्स विशेष संपादकीय
प्रसिद्ध भारत

ऑफलाईन RTI अर्ज प्रक्रिया

धडा 9 / 25

माहिती अधिकार कायदा, 2005 अंतर्गत नागरिकांना ऑनलाइन तसेच ऑफलाईन पद्धतीने माहिती मागविण्याचा अधिकार आहे. ग्रामीण भागात किंवा इंटरनेट सुविधा नसल्यास ऑफलाईन प्रक्रिया अत्यंत उपयुक्त ठरते.

या प्रकरणात आपण ऑफलाईन RTI अर्ज कसा करावा, अर्ज कसा लिहावा, शुल्क कसे भरावे आणि अर्ज सादर केल्यानंतर पुढील प्रक्रिया काय असते हे टप्प्याटप्प्याने समजून घेणार आहोत.

पायरी 1 : योग्य विभाग आणि PIO ओळखा

सर्वप्रथम माहिती कोणत्या सार्वजनिक प्राधिकरणाकडे उपलब्ध आहे हे निश्चित करा.

चुकीच्या कार्यालयाकडे अर्ज केल्यास विलंब होऊ शकतो.
  • ग्रामपंचायत / नगरपालिका
  • जिल्हाधिकारी कार्यालय
  • राज्य शासन विभाग
  • केंद्र शासन मंत्रालय

पायरी 2 : अर्ज साध्या कागदावर लिहा

RTI अर्जासाठी कोणताही विशिष्ट फॉर्म आवश्यक नाही. साध्या कागदावर अर्ज लिहू शकता.

प्रति,
सार्वजनिक माहिती अधिकारी,
(विभागाचे नाव आणि पत्ता)

विषय: माहिती अधिकार कायदा 2005 अंतर्गत माहिती मागणी

कृपया खालील माहिती प्रमाणित प्रतीसह उपलब्ध करून द्यावी:
1) ___________________
2) ___________________
3) ___________________

अर्ज शुल्क ₹10 पोस्टल ऑर्डर संलग्न आहे.

नाव:
पत्ता:
दिनांक:
सही:

पायरी 3 : अर्ज शुल्क भरा

सामान्यतः ₹10 अर्ज शुल्क आवश्यक असते.
  • पोस्टल ऑर्डर
  • डिमांड ड्राफ्ट
  • कोर्ट फी स्टॅम्प (राज्यानुसार)
  • रोख रक्कम (पावतीसह)

पायरी 4 : अर्ज सादर करा

अर्ज खालीलप्रमाणे सादर करू शकता:

  • स्पीड पोस्ट / रजिस्टर पोस्ट
  • स्वतः कार्यालयात जमा करणे
पोस्टाची पावती किंवा प्राप्ती पावती जतन करून ठेवा.

पायरी 5 : उत्तर मिळण्याची प्रतीक्षा

  • सामान्य प्रकरण – 30 दिवस
  • जीवन व स्वातंत्र्याशी संबंधित प्रकरण – 48 तास
  • दुसऱ्या विभागाकडे वर्ग केल्यास – 35 दिवस

उत्तर न मिळाल्यास काय?

जर 30 दिवसांच्या आत माहिती मिळाली नाही तर आपण प्रथम अपील दाखल करू शकता.

माहिती न देणे म्हणजे अर्ज नाकारल्यासारखे मानले जाते.

समग्र आकलन

ऑफलाईन RTI प्रक्रिया सोपी, कायदेशीर आणि सर्वसामान्य नागरिकांसाठी सुलभ आहे. योग्य विभाग निवडणे, स्पष्ट अर्ज लिहिणे आणि शुल्क योग्य पद्धतीने भरणे हे यशस्वी अर्जाचे मुख्य घटक आहेत.

योग्य माहिती + योग्य प्रक्रिया = प्रभावी लोकशाही सहभाग
अभ्यासक्रमातील धडे